094-991-5369 เปิดทุกวัน · จ–ศ 07.30–08.30, 17.00–20.00 · ส–อา 07.30–10.30, 17.00–20.00
สุขภาพเด็ก

ไข้ในเด็ก ดูแลที่บ้านอย่างไรและเมื่อไหร่ต้องไปหาหมอ

เมื่อลูกตัวร้อนเป็นไข้ พ่อแม่มักกังวลว่าจะดูแลอย่างไรและอันตรายแค่ไหน บทความนี้อธิบายว่าไข้คืออะไร ถือว่ามีไข้เมื่อไร ดูแลที่บ้านอย่างถูกวิธี และที่สำคัญที่สุด — สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพาลูกพบแพทย์ทันที

25 มิถุนายน 2569 อ่าน 5 นาที โดยทีมแพทย์ คลินิกแพทย์อภิเดช
ไข้ในเด็ก ดูแลที่บ้านอย่างไรและเมื่อไหร่ต้องไปหาหมอ

ไข้ไม่ใช่โรค แต่เป็นกลไกตามธรรมชาติของร่างกายที่ใช้ต่อสู้กับการติดเชื้อ การที่อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ดีขึ้น ดังนั้นเป้าหมายของการดูแลไข้ในเด็กจึงไม่ใช่การ "กดตัวเลข" ให้ลงเร็วที่สุด แต่เป็นการทำให้ลูกสบายตัวขึ้น ดื่มน้ำได้ และเฝ้าระวังสัญญาณอันตราย

ถือว่ามีไข้เมื่อไร

โดยทั่วไปถือว่าเด็กมีไข้เมื่ออุณหภูมิร่างกายตั้งแต่ 37.5°C ขึ้นไป ทั้งนี้สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลขคือ "อาการโดยรวม" ของลูก เด็กที่ไข้ไม่สูงมากแต่ซึม ไม่ดื่มนม อาจน่าเป็นห่วงกว่าเด็กที่ไข้สูงกว่าแต่ยังเล่น ยิ้ม และกินได้ตามปกติ

ดูแลลูกเป็นไข้ที่บ้านอย่างไร

เป้าหมายคือช่วยให้ลูกสบายตัวและไม่ขาดน้ำ ระหว่างที่ร่างกายกำลังต่อสู้กับการติดเชื้อ

  • เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง (ไม่ใช่น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง) บริเวณซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ เพื่อช่วยระบายความร้อน
  • ให้ดื่มน้ำบ่อย ๆ หรือให้นมตามปกติในเด็กเล็ก เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
  • สวมเสื้อผ้าโปร่งสบาย ไม่ห่มหนาหรือใส่เสื้อหลายชั้น และอยู่ในห้องที่อากาศถ่ายเทดี
  • ยาลดไข้พาราเซตามอล ให้ตามน้ำหนักตัวและเว้นระยะห่างตามที่ระบุ — หากไม่แน่ใจขนาดยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ขอย้ำว่าให้สังเกต "อาการโดยรวม" ของลูกมากกว่าตัวเลขบนปรอท เด็กที่ยังร่าเริง ดื่มน้ำได้ และตอบสนองดี มักไม่น่ากังวลเท่ากับเด็กที่ซึมลงแม้ไข้จะไม่สูงนัก

  • ถือว่ามีไข้เมื่ออุณหภูมิตั้งแต่ 37.5°C ขึ้นไป
  • เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง ให้ดื่มน้ำ และสวมเสื้อโปร่ง
  • ยาลดไข้พาราเซตามอลให้ตามน้ำหนักตัวและเว้นระยะตามกำหนด
  • ดูอาการโดยรวมของลูกสำคัญกว่าตัวเลขอุณหภูมิ

ไข้ส่วนใหญ่ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว

ไข้ในเด็กส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่หายเองได้ การดูแลที่บ้านอย่างถูกวิธีและการเฝ้าสังเกตอาการ มักเพียงพอ สิ่งที่พ่อแม่ควรจำให้แม่นคือ "สัญญาณอันตราย" ที่บอกว่าต้องรีบพบแพทย์

สัญญาณที่ควรพาลูกพบแพทย์ทันที

  • ทารกอายุต่ำกว่า 3 เดือน มีไข้ตั้งแต่ 38°C ขึ้นไป — ต้องพบแพทย์ทันที
  • ชัก เกร็ง หรือกระตุก
  • ซึมมาก ปลุกตื่นยาก ไม่ตอบสนองตามปกติ
  • ไม่ยอมดื่มนมหรือน้ำ ปัสสาวะน้อยลงชัดเจน
  • หายใจเร็ว หอบ ชายโครงบุ๋ม หรือปากเขียว
  • มีผื่นจ้ำเลือดที่กดแล้วไม่จาง
  • ไข้สูงนานเกิน 2–3 วัน หรือร้องกวนผิดปกติจนผิดสังเกต

คลินิกแพทย์อภิเดชดูแลสุขภาพเด็ก ตรวจสุขภาพ และให้บริการวัคซีนเด็ก โดยแพทย์ หากลูกมีไข้แล้วพ่อแม่ไม่แน่ใจว่าควรดูแลที่บ้านต่อหรือต้องพาไปตรวจ สามารถโทรหรือแชทปรึกษา เพื่อให้แพทย์ช่วยประเมินและแนะนำได้

คำถามที่พบบ่อย

เช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำเย็นได้ไหม?
ไม่ควรใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง เพราะทำให้หลอดเลือดหดตัวและอาจหนาวสั่นจนไข้สูงขึ้น ควรเช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อย เช็ดบริเวณซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ เพื่อช่วยระบายความร้อนอย่างนุ่มนวล
ไข้สูงทำให้สมองพิการไหม?
ไข้จากการติดเชื้อทั่วไปไม่ได้ทำให้สมองพิการ และอาการชักจากไข้ในเด็กส่วนใหญ่ก็ไม่ทำให้สมองเสียหายถาวร สิ่งที่อันตรายคือสาเหตุบางอย่างของไข้ เช่น การติดเชื้อในสมอง จึงควรสังเกตอาการโดยรวมและพบแพทย์เมื่อมีสัญญาณอันตราย มากกว่ากังวลที่ตัวเลขอุณหภูมิเพียงอย่างเดียว
ให้ยาลดไข้บ่อยแค่ไหน?
ยาลดไข้พาราเซตามอลให้ตามน้ำหนักตัวของเด็ก และเว้นระยะห่างตามที่ระบุบนฉลากหรือตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ ไม่ควรให้ถี่กว่ากำหนดหรือเกินขนาด หากให้ยาแล้วไข้ยังสูงต่อเนื่องหรือลูกมีอาการแย่ลง ควรพาพบแพทย์

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์ หากลูกมีอาการน่ากังวล กรุณาปรึกษาแพทย์โดยตรง

ลูกเป็นไข้ ไม่แน่ใจ? ปรึกษาเราได้ทุกวัน

โทรหาคลินิก หรือแชทผ่าน Line เพื่อสอบถามอาการไข้และนัดหมายตรวจ