วัคซีนตับอักเสบ เอ และ บี ป้องกันโรคตับ

ตับเป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่กรองสารพิษ สร้างน้ำดี และเก็บพลังงาน เมื่อตับติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ การทำงานของตับจะถูกรบกวน หลายคนเป็นโดยไม่รู้ตัวเพราะอาการในช่วงแรกอาจไม่ชัดเจน การรู้จักโรคและการป้องกันด้วยวัคซีนจึงเป็นกุญแจสำคัญในการดูแลสุขภาพตับ

รู้จักไวรัสตับอักเสบ เอ และ บี

ไวรัสตับอักเสบมีหลายชนิด แต่สองชนิดที่มีวัคซีนป้องกันได้และพบบ่อยคือชนิด เอ (A) และ บี (B) ซึ่งติดต่อกันคนละทาง

• ตับอักเสบ เอ (A) ติดต่อทางอาหารและน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ เช่น อาหารดิบ น้ำแข็ง หรืออาหารที่ปรุงไม่สะอาด มักหายเองและไม่กลายเป็นเรื้อรัง แต่บางรายอาจมีอาการรุนแรง
• ตับอักเสบ บี (B) ติดต่อทางเลือด เพศสัมพันธ์ การใช้เข็มหรือของมีคมร่วมกัน และจากแม่สู่ลูกขณะคลอด เป็นชนิดที่อาจกลายเป็นเรื้อรังได้

ทำไมตับอักเสบ บี จึงน่ากังวล

ผู้ที่ติดเชื้อตับอักเสบ บี โดยเฉพาะตั้งแต่วัยเด็ก มีโอกาสกลายเป็นพาหะเรื้อรัง ซึ่งเชื้ออาจค่อย ๆ ทำลายตับโดยไม่แสดงอาการเป็นเวลาหลายปี และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะ ตับแข็ง และ มะเร็งตับ ในระยะยาว นี่คือเหตุผลที่การป้องกันด้วยวัคซีนตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงสำคัญมาก

การป้องกัน และจำนวนเข็มที่ต้องฉีด

การฉีดวัคซีนเป็นวิธีป้องกันที่ตรงจุดที่สุด แพทย์จะแนะนำตารางการฉีดตามชนิดของวัคซีนและความเสี่ยงของแต่ละคน

• ตับอักเสบ บี ในผู้ใหญ่ มักฉีด 3 เข็ม ตามตารางเดือนที่ 0, 1 และ 6
• ตับอักเสบ เอ มักฉีด 2 เข็ม ห่างกันประมาณ 6–12 เดือน
• ตับอักเสบ บี ในผู้ใหญ่ มักตรวจเลือดก่อน เพื่อดูภูมิคุ้มกันและการติดเชื้อเดิม

ใครควรตรวจและฉีดวัคซีน

กลุ่มเสี่ยงควรพิจารณาตรวจเลือดและรับวัคซีนเป็นพิเศษ เพื่อให้แน่ใจว่าได้รับการป้องกันที่เหมาะสม

• ทารกแรกเกิดทุกคน (วัคซีนตับอักเสบ บี เป็นวัคซีนพื้นฐาน)
• ผู้ที่อยู่ร่วมบ้านหรือมีคู่เป็นพาหะตับอักเสบ บี
• บุคลากรทางการแพทย์ และผู้ที่ทำงานเสี่ยงสัมผัสเลือด
• ผู้ที่ต้องเดินทางไปพื้นที่ที่มีการระบาดของตับอักเสบ เอ
• ผู้ที่ยังไม่เคยมีภูมิคุ้มกันและต้องการป้องกันโรคตับในระยะยาว

ที่คลินิกแพทย์อภิเดช ให้บริการตรวจคัดกรองและวัคซีนตับอักเสบโดยแพทย์ พร้อมประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล วัคซีนทุกชนิดเก็บรักษาในระบบควบคุมอุณหภูมิตามมาตรฐานเทียบเท่าโรงพยาบาล เพื่อคงประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูงสุด

คำถามที่พบบ่อย