โรคฉี่หนู หรือเลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis) เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียกลุ่มเลปโตสไปรา ที่พบมากขึ้นในช่วงหน้าฝนและน้ำท่วม โรคนี้สามารถมีอาการตั้งแต่เพียงเล็กน้อยคล้ายไข้หวัด ไปจนถึงรุนแรงถึงขั้นตับไตวายและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ การรู้ทันและรีบรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงสำคัญมาก
รู้จักโรคและการแพร่เชื้อ
เชื้อเลปโตสไปราอาศัยอยู่ในไตของสัตว์หลายชนิด เช่น หนู วัว ควาย สุนัข แล้วถูกขับออกมากับ "ปัสสาวะ" ของสัตว์เหล่านี้ ปนเปื้อนลงในน้ำขัง โคลน หรือดินที่ชื้นแฉะ เมื่อคนเดินลุยน้ำหรือสัมผัสดินที่มีเชื้อ เชื้อจะเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล รอยถลอก หรือเยื่อบุอ่อน เช่น ตา จมูก ปาก
ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ เกษตรกรที่ทำนาทำไร่ ผู้ที่ทำงานสัมผัสน้ำและโคลน รวมถึงประชาชนทั่วไปที่ต้องลุยน้ำท่วมในช่วงฤดูฝน การสัมผัสน้ำขังเป็นเวลานานหรือมีแผลที่เท้ายิ่งเพิ่มโอกาสติดเชื้อ
อาการที่ควรสังเกต
อาการมักเริ่มภายใน 2 สัปดาห์หลังสัมผัสเชื้อ และมาแบบเฉียบพลัน ที่เด่นชัด ได้แก่
- ไข้สูงเฉียบพลัน หนาวสั่น
- ปวดกล้ามเนื้อมาก โดยเฉพาะบริเวณ "น่อง" และต้นขา จนเดินลำบาก
- ตาแดง โดยไม่มีขี้ตาหรือมีน้อย
- ปวดศีรษะรุนแรง อ่อนเพลีย
- บางรายอาจมีคลื่นไส้ อาเจียน หรือตัวเหลืองตาเหลือง
- ไข้สูงร่วมกับปวดน่องรุนแรงหลังลุยน้ำ เป็นสัญญาณเด่นของโรคฉี่หนู
- สวมรองเท้าบูทและหลีกเลี่ยงการลุยน้ำขังช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
- รีบพบแพทย์เร็ว รักษาด้วยยาปฏิชีวนะได้ผลดีและลดภาวะแทรกซ้อน
การรักษา
โรคฉี่หนูรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะตามที่แพทย์สั่ง หากเริ่มรักษาเร็วตั้งแต่อาการยังไม่รุนแรง มักหายได้ดีและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน เช่น ตับวาย ไตวาย หรือภาวะเลือดออก สิ่งสำคัญคือไม่ควรซื้อยากินเอง และเมื่อมีอาการน่าสงสัยหลังลุยน้ำ ควรรีบพบแพทย์พร้อมแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำ เพื่อให้วินิจฉัยได้ตรงจุดและรักษาทันท่วงที
ป้องกันได้ ก่อนลุยน้ำ
สวมรองเท้าบูทยางและถุงมือเมื่อต้องทำงานในน้ำหรือโคลน หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำขังโดยไม่จำเป็น หากมีแผลที่เท้าหรือขาควรปิดแผลให้มิดชิดและเลี่ยงการสัมผัสน้ำ และทุกครั้งหลังลุยน้ำให้รีบล้างตัว ล้างเท้าด้วยน้ำสะอาดและสบู่ เช็ดให้แห้งทันที
สัญญาณที่ต้องรีบพบแพทย์
หากมีไข้สูงหลังลุยน้ำหรือน้ำท่วม ร่วมกับปวดกล้ามเนื้อรุนแรง โดยเฉพาะที่น่อง หรือมีอาการตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะน้อยลง ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว เพราะโรคฉี่หนูอาจรุนแรงถึงขั้นตับไตวายและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ การรักษาเร็วช่วยให้ผลการรักษาดีขึ้นมาก
ที่ คลินิกแพทย์อภิเดช เราตรวจรักษาโดยแพทย์ พร้อมบริการเจาะเลือดตรวจการติดเชื้อและประเมินอาการ เพื่อช่วยวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคที่มากับหน้าฝนได้อย่างเหมาะสมและทันเวลา