ปอดอักเสบ หรือที่เรียกกันว่า "ปอดบวม" คือการติดเชื้อในเนื้อปอด ทำให้ถุงลมในปอดเกิดการอักเสบและมีน้ำหรือหนองคั่ง ออกซิเจนจึงผ่านเข้าสู่เลือดได้ลดลง สาเหตุพบได้ทั้งจากเชื้อแบคทีเรียและไวรัส บางครั้งเกิดตามหลังไข้หวัดหรือไข้หวัดใหญ่ที่ลามลงปอด ความรุนแรงมีได้ตั้งแต่เล็กน้อยจนถึงขั้นต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล
อาการของปอดอักเสบ
อาการมักเริ่มจากคล้ายไข้หวัด แล้วทรุดลงเร็วกว่าหวัดทั่วไป ที่พบบ่อยได้แก่
- ไข้ มักไข้สูง หนาวสั่น
- ไอมีเสมหะ บางครั้งเสมหะข้นเหลืองเขียวหรือมีเลือดปน
- หายใจเร็ว หอบเหนื่อย หายใจไม่อิ่ม
- เจ็บหน้าอกเวลาหายใจเข้าลึก ๆ หรือเวลาไอ
- อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร ในผู้สูงอายุอาจมีอาการสับสนหรือซึมลง
ใครคือกลุ่มเสี่ยงที่ควรระวังเป็นพิเศษ
เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคปอด โรคหัวใจ หรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ มีโอกาสเป็นปอดบวมรุนแรงและเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่า กลุ่มนี้จึงควรใส่ใจการป้องกันและฉีดวัคซีนเป็นพิเศษ
การรักษา
แพทย์จะวินิจฉัยจากอาการ การตรวจร่างกาย และอาจเอกซเรย์ปอดหรือเจาะเลือดเพื่อประเมินความรุนแรงและหาสาเหตุ การรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อ
- ปอดบวมจากแบคทีเรียรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ควรกินยาให้ครบตามแพทย์สั่งแม้อาการดีขึ้นแล้ว
- ดื่มน้ำมาก ๆ พักผ่อนเต็มที่ และใช้ยาลดไข้/บรรเทาอาการตามแพทย์แนะนำ
- มาตรวจติดตามตามนัด หากอาการไม่ดีขึ้นหรือทรุดลงต้องรีบกลับมาพบแพทย์
ที่คลินิกแพทย์อภิเดช เราตรวจรักษาโดยแพทย์ มีบริการพ่นยาเพื่อบรรเทาอาการ เจาะเลือดตรวจประเมินอาการ และวัคซีนป้องกันโรค ทั้งวัคซีนปอดอักเสบ (IPD) และวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงและความรุนแรงของปอดบวมได้
การป้องกัน
ปอดบวมป้องกันได้มากด้วยวัคซีน โดยเฉพาะ วัคซีนปอดอักเสบ และ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ซึ่งแนะนำในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคเรื้อรัง ร่วมกับการล้างมือบ่อย ๆ งดสูบบุหรี่และเลี่ยงควันบุหรี่ พักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารครบหมู่ และรีบรักษาไข้หวัดไม่ให้ลุกลามลงปอด
ควรรีบพบแพทย์หรือไปโรงพยาบาลทันที หากมีอาการเหล่านี้
- หายใจหอบเหนื่อยมาก หายใจเร็ว หรือชายโครงบุ๋ม
- ริมฝีปากหรือปลายเล็บเขียวคล้ำ
- ซึมลง สับสน ปลุกตื่นยาก โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ
- ไข้สูงลอยไม่ลด ดื่มน้ำหรือกินยาไม่ได้