ตรวจเลือดบอกอะไรได้บ้าง

การตรวจเลือดเป็นหนึ่งในวิธีคัดกรองและวินิจฉัยโรคที่ให้ข้อมูลมากที่สุด เพราะเลือดไหลเวียนไปทั่วร่างกายและสะท้อนการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ได้ การเจาะเลือดเพียงเล็กน้อยจึงช่วยให้แพทย์ประเมินสุขภาพโดยรวม ตรวจหาความผิดปกติตั้งแต่ยังไม่มีอาการ และติดตามการรักษาโรคเรื้อรังได้อย่างแม่นยำ

การตรวจเลือดบอกอะไรได้บ้าง

รายการตรวจเลือดมีหลากหลาย แพทย์จะเลือกให้เหมาะกับอาการ อายุ และความเสี่ยงของแต่ละคน รายการที่พบบ่อย ได้แก่

• ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) — ดูเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด ช่วยบ่งชี้ภาวะซีด (เลือดจาง) การติดเชื้อ และความผิดปกติของเลือด
• น้ำตาลในเลือด — คัดกรองและติดตามโรคเบาหวาน
• ไขมันในเลือด — คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
• การทำงานของตับและไต — ดูค่าเอนไซม์ตับและค่าการกรองของไต ช่วยตรวจหาความผิดปกติของอวัยวะสำคัญ
• กรดยูริก — เกี่ยวข้องกับโรคเก๊าท์และข้ออักเสบ
• การติดเชื้อ — ตรวจหาสัญญาณการติดเชื้อในร่างกาย

การเตรียมตัวก่อนเจาะเลือด

การตรวจบางรายการ โดยเฉพาะน้ำตาลในเลือดและไขมัน มักต้อง งดอาหารและเครื่องดื่ม (ยกเว้นน้ำเปล่า) ประมาณ 8–12 ชั่วโมง ก่อนเจาะ เพื่อให้ค่าที่ได้ถูกต้อง ส่วนการตรวจอย่าง CBC ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องงดอาหาร ก่อนวันตรวจควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และแจ้งแพทย์หากกำลังรับประทานยาประจำ

• สอบถามคลินิกล่วงหน้าว่ารายการที่ตรวจต้องงดอาหารหรือไม่
• ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ ช่วยให้เจาะเลือดง่ายขึ้น
• แจ้งยาประจำตัวและประวัติแพ้ยาให้แพทย์ทราบ

ใครควรตรวจเลือด

ผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป ผู้มีน้ำหนักเกิน มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน ความดัน หรือไขมันในเลือดสูง ผู้ที่มีอาการเหนื่อยง่าย ซีด อ่อนเพลียเรื้อรัง หรือผู้ที่ต้องการตรวจสุขภาพประจำปี ล้วนได้ประโยชน์จากการตรวจเลือด การตรวจช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ และวางแผนดูแลตัวเองได้ทันก่อนโรคลุกลาม

คำถามที่พบบ่อย